Forexte risk ve para yönetimi
Forexte para yönetimi ile risk yönetimi, farklı görevleri gösteren iki terimdir ve aralarındaki karışıklık tuhaf kararlara götürür: örneğin bir zarar serisinden sonra hacmin büyütülmesine. Neyin tek bir işlemin risk yönetimine, neyin tüm sermayenin yönetimine ait olduğunu ve bu alanların nerede kesiştiğini inceliyoruz.
Trading'de para yönetimi ve risk yönetimi: tek cümlede fark
Risk yönetimi «bu işlem başarısız olursa ne kaybederim» sorusunu yanıtlar. Para yönetimi ise «işleme aslında ne kadar para katılıyor ve bu tutar zamanla nasıl değişiyor» sorusunu. Birincisi her girişten önce hesaplanır, ikincisi ayda ya da çeyrekte bir gözden geçirilir.
| Soru | Risk yönetimi | Para yönetimi |
|---|---|---|
| Karar birimi | Bir işlem | Tüm hesap |
| Ne sıklıkta uygulanır | Her girişten önce | Belirli aralıklarla, takvime göre |
| Ana parametre | Risk yüzdesi ve stop | İşlem sermayesinin büyüklüğü |
| Tipik kural | İşlem başına 1 %'tan fazla değil | Aynı anda teminatta bakiyenin 25 %'undan fazlası olmasın |
| Neyi korur | Tek bir hatadan ve seriden | Tüm sermayenin piyasada olmasından |
| Sonuç neyle ölçülür | Düşüşün derinliği | İşlem ve rezerv sermayesinin oranı |
Pratikte para yönetimine ne girer
İşlem anında değil, önceden alınan dört karar — ve tam da bu yüzden uyulması daha kolay.
Bakiye, tüm boştaki para değildir. Hesapta, kaybı planları değiştirmeyecek bir tutar tutmak, gerisini ise hiç yatırmamak makuldür.
piyasa dışı kararİşlem başına risk özenli olsa bile birkaç açık pozisyon, bakiyenin neredeyse tamamını teminatla kaplayıp hesabı stop out'a kadar paysız bırakabilir.
genellikle 20–25 %'tan fazla değilGüncel özsermayenin sabit yüzdesi en basit yanıttır: hacim hesapla birlikte büyür ve düşüşte otomatik olarak azalır.
sabit payKârın bir kısmının çekilmesi, sisteme inançsızlığın belirtisi değil, sermaye yönetiminin bir parçasıdır. Çekilen para sonraki düşüşe katılmaz.
düzenli çekimPara yönetimi tablosu: nasıl kurulur ve ne işe yarar
«Para yönetimi tablosu» ile genellikle dikeyde bakiye büyüklüklerinin, yatayda stop uzunluğunun bulunduğu ve kesişimde lot cinsinden hacmin durduğu bir şablon anlaşılır. Amaç, hesaplamaya vakit olmadığı işlem anında hesaplamamaktır.
Aşağıda 1 % risk ve pip değeri tam lotta 10 $ için böyle bir tablonun bir parçası var. Kesirli kısım yüzdeliğe kadar atılmıştır: fazladan bir yüzdelik, zararı belirlenen yüzdenin üstüne çıkarır.
| Bakiye | Stop 20 p. | Stop 30 p. | Stop 50 p. | Stop 100 p. |
|---|---|---|---|---|
| 500 $ | 0,02 | 0,01 | 0,01 | 0,00 |
| 1.000 $ | 0,05 | 0,03 | 0,02 | 0,01 |
| 2.500 $ | 0,12 | 0,08 | 0,05 | 0,02 |
| 5.000 $ | 0,25 | 0,16 | 0,10 | 0,05 |
| 10.000 $ | 0,50 | 0,33 | 0,20 | 0,10 |
| 25.000 $ | 1,25 | 0,83 | 0,50 | 0,25 |
Sağ üst köşedeki sıfır bir dizgi hatası değil: 500 $ bakiye, 1 % risk ve 100 piplik stopta işleme 5 $ ayrılır, asgari 0,01 lotluk hacim ise 10 $ kaybeder. Böyle bir işlem kendi kuralınızı çiğnemeden mümkün değildir ve doğru sonuç «0,01 alır iki yüzde riske girerim» değil, «bu enstrüman bu stopla şimdilik bana kapalı»dır.
Standart lotta 10 $ pip değeri, doların ikinci sırada olduğu pariteler için — euro, Avustralya doları ve Yeni Zelanda doları için — doğrudur. USD/JPY, USD/CHF, USD/CAD ve çaprazlarda başkadır ve güncel kura bağlıdır; hesap düzeni ayrıca incelenmiştir.
Sabit paya karşı sabit lot
Hacmi belirlemenin iki yolu ve aralarındaki fark yalnızca mesafede görünür.
Para yönetiminde olmaması gereken. Bir zarar serisinden sonra hacmi artırmak sermaye yönetimi değil, martingale'dir. Biçimsel olarak o da bir «hacim yönetimi sistemidir», ama özelliği tam tersidir: seyrek büyük bir zararı neredeyse kaçınılmaz kılar.
Ayırt edilmeye değer üç sermaye düzeyi
Para yönetiminin pratik kısmı, üç farklı tutarı birbirine karıştırmamaya iner. Onların karıştırılması, «20 % düşüş»ün bir trader için can sıkıcı, bir başkası için işlemin sonu olmasının nedenidir.
| Düzey | Bu nedir | Ona hangi kural uygulanır |
|---|---|---|
| Serbest sermaye | Kaybı planlarınızı ve yükümlülüklerinizi değiştirmeyen para | Bakiyenin üst sınırını belirler, istenen hesap büyüklüğünü değil |
| İşlem bakiyesi | Aracı kurumdaki hesapta bulunan tutar — serbest sermayenin bir parçası | İşlem başına risk ve düşüş sınırı ondan hesaplanır |
| Çalışan teminat | Bakiyenin açık pozisyonlar için bloke edilmiş kısmı | Stop out'a pay kalsın diye 20–25 % ile sınırlanır |
Bu tablodan açık olmayan bir kural çıkar: düşüşteyken hesaba para eklemek, en kötü anda — sistemin istatistiği tartışmalıyken — parayı birinci düzeyden ikinciye taşımak demektir. Takvime göre planlı ekleme bu sorunu yaratmaz, çünkü karar önceden alınmıştır.
Sık sorulan sorular
Hangisi önce gelir: risk yönetimi mi para yönetimi mi?
Kronolojik olarak para yönetimi: önce hesaba ne kadar para yatırılacağına ve sermayenin hangi kısmının piyasa dışında kalacağına karar verilir. Ama günlük çalışmada daha sık risk yönetimi uygulanır: o her işlemden önce devreye girer, sermaye kuralları ise seyrek gözden geçirilir.
Aynı anda bakiyenin yüzde kaçı teminatta olabilir?
Yaygın ölçüt 20–25 %'a kadardır ve zarar riskiyle değil, serbest fon payıyla ilgilidir. Teminatla ne kadar çok yer kaplanırsa hesap, aracı kurumun pozisyonları zorunlu kapatmaya başladığı düzeye o kadar yakındır — stoplardaki toplam risk küçük olsa bile.
Kâr çekilmeli mi?
Bu, tekniğin değil, hedeflerin sorusudur. Çekim lehine pratik argüman: hesaptan alınan para sonraki düşüşe katılmaz, bu yüzden düzenli çekim, sonrasında ne olacağından bağımsız olarak sonucun bir kısmını sabitler. Aleyhine argüman: çekim, sabit risk payında hacmin büyümesini yavaşlatır.
Bakiye büyüyünce hacim nasıl değiştirilir?
Hiçbir biçimde — sabit payda kendiliğinden değişir. Formül riski güncel özsermayeden hesaplar, bu yüzden hesabın 20 % büyümesi hacmi otomatik olarak aynı 20 % kadar artırır. «İyi gidiyor diye» hacmi elle büyütmenin sermaye yönetimiyle ilgisi yoktur.
Forexte para yönetimi basit sözcüklerle nedir?
Tek bir işlemin dışındaki parayla ilgili kurallardır: işlem hesabına toplam ne kadar yatırılmış, bakiyenin hangi kısmı açık pozisyonların teminatında, kâr ne zaman çekilir ve hesap değiştikçe hacim nasıl değişir.
Aynı anda kaç lot açık tutulabilir?
Kısıt lot sayısıyla değil, iki limitle belirlenir: stoplardaki toplam risk (genellikle özsermayenin 2–4 %'u) ve kullanılan teminatın payı (20–25 %). 5.000 $ bakiye, 1:100 kaldıraç ve pozisyon başına 0,12 lot hacimde birinci limit, ikincisinden çok önce üç-dört işlemde tükenir.
Hesap makinesi varken para yönetimi tablosu gerekir mi?
Tablo, hesaplamaya vakit olmayan yerde yararlıdır: bakiye ve stop uzunluğunun tipik birleşimleri için hacmi önceden içerir. Hesap makinesi daha kesindir, çünkü somut paritenin pip değerini ve sizin kaldıracınıza göre gereken teminatı hesaba katar.
Aynı aracı kurumdaki farklı hesaplardaki fonlar nasıl dikkate alınır?
Her işlem hesabı ayrı sayılır: teminat ve stop out hepsinin toplamına değil, ona uygulanır. Ama riski yüzde olarak toplam işlem sermayesinden hesaplamak makuldür — aksi hâlde bakiyeyi üç hesaba bölmek toplam bahsi fark edilmeden üçe katlar.
Forex hesabındaki kârla ne yapmalı?
Karar önceden alınır ve yazılır: örneğin ayda bir sabit bir payın çekilmesi ya da belirli bir artışa ulaşıldıktan sonra. Hesaptan alınan para sonraki düşüşe katılmaz — sonucun bir kısmını kesin olarak sabitlemenin tek yolu budur.
Aracı kurumun bonusu sermayenin bir parçası sayılmalı mı?
Hayır. Bonus fonlar genellikle çekilemez ve bir kısmı kendi paranız çekilirken yanar. Risk hesabında tabanı şişirirler: bonuslu özsermayenin yüzdesi, gerçek sermayenin izin verdiğinden büyük bir hacim verir.