İşlem başına risk
İşlem başına risk, stop tetiklendiğinde kaybettiğiniz hesap payıdır. Sayı bir kez seçilir ve somut işleme duyulan güvene bağlı değildir: güven ölçülmez, zarar serisi ise ölçülür. Alışılmış yüzdelerin nereden geldiğini ve kendinizinkini nasıl sınayacağınızı inceliyoruz.
İşlem başına risk nedir ve nasıl hesaplanır
Formül son derece basittir: para cinsinden risk = özsermaye × risk yüzdesi. En sık hata yapılan iki ayrıntı önemlidir.
- Başlangıç bakiyesinden değil, güncel özsermayeden hesaplanır
- Düşüş 20 % olduktan sonra aynı 1 %, para cinsinden artık daha küçük bir tutardır. Hesabın mekanik olarak sıfıra inmesini engelleyen tam da bu özelliktir.
- Girişten sonra değil, önce hesaplanır
- Önce para cinsinden risk, sonra stop seviyesi, sonra hacim. Tersi sıra — «lotu aldım, stopu yakına koydum» — rastgele bir yüzde verir.
- Sinyalin «kalitesine» bağlı değildir
- «Çok iyi» bir işlemde riski artırmak istatistiği yıkar: zarar serisi tam da büyütülmüş hacimlere denk gelir, çünkü güvenle sonuç birbirine bağlı değildir.
Trading'de yüzde 1 kuralı: nereden gelir ve ne anlama gelir
«İşlemde hesabın yüzde birinden fazlasını riske atmamak» kuralı, temel görevi azami getiri değil, sistemin uzun mesafede hayatta kalması olan portföy yöneticilerinin ve profesyonel trader'ların pratiğinden geldi. Anlamı şu: böyle bir riskte gerçekçi hiçbir zarar serisi hesabı, dönemeyeceği sınırların dışına taşımaz.
Bu, inançla değil, aritmetikle sınanır. 1,5 % payda ve güncel özsermayeden yeniden hesaplamada üst üste on stop 14,0 %, yirmi stop 26,1 % çukur verir; oradan çıkmak 35,3 % büyüme ister. Payı 4 %'a çıkarın, aynı yirmi stop 55,8 %'u götürür ve dönüş artık 126,2 % gerektirir — yani hesabı iki katından fazla büyütmek gerekir.
| Üst üste stop | Pay 0,75 % | Pay 1,5 % | Pay 2,5 % | Pay 4 % |
|---|---|---|---|---|
| 5 | −3,7 % | −7,3 % | −11,9 % | −18,5 % |
| 10 | −7,3 % | −14,0 % | −22,4 % | −33,5 % |
| 15 | −10,7 % | −20,3 % | −31,6 % | −45,8 % |
| 20 | −14,0 % | −26,1 % | −39,7 % | −55,8 % |
| 30 | −20,2 % | −36,5 % | −53,2 % | −70,6 % |
Çukurlar bileşik yüzdeyle toplanır: sıradaki stop, zaten küçülmüş hesaptan sayılır. Bu yüzden 20 stop, her biri 5 %'luk olarak, 100 % değil 64,2 % verir — hesap matematiksel olarak sıfırlanmaz, ama gerçekçi toparlanma bölgesinin dışına çıkar.
«İşlem başına 5 %'a kadar» yeni başlayan için neden kötü bir ölçüttür
5 % rakamı popüler kitaplarda geçer ve ölçülü duyulur: «hesabın yirmide birinden fazla değil». Sorun sayının kendisinde değil, somut bir sistemin zarar serisinin uzunluğuyla ilişkilendirilmemiş olmasındadır.
Kazanma oranı 45 % iken — 1 : 2 oranlı trend stratejileri için tipik değer — 200 girişlik bir bölümde üst üste altı zarar yaklaşık 93 % olasılıkla olur. Bu ender bir olay değil, neredeyse zorunlu bir olaydır. 5 % riskte böyle bir seri hesabın 26,5 %'unu götürür ve dönüş için 36 % büyüme gerekir. 1 % riskte aynı seri 5,9 %'a mal olur ve dönüş 6,2 % ister.
Kendi yüzdeniz beş dakikada nasıl sınanır
Sınama olasılık hesabı gerektirmez — yalnızca sizin işlem geçmişinizi.
Son 100–200 işlemin günlüğünden. Geçmiş yoksa kazanma oranına göre ölçüt alın: 50 %'ta üst üste beş-altı, 40 %'ta yedi-sekiz.
günlüktenGeçmişteki azami neredeyse kesinlikle aşılacaktır: mesafe uzadıkça beklenen seri de uzar. Pay tam da bunun için gereklidir.
gelecek için payÇarpın: r riskinde ve n uzunluğunda seride düşüş 1 − (1 − r)ⁿ olur. 1 % ve dokuz stop için bu 8,6 %'tur.
tek formülSonuç 20 %'u aşıyorsa risk yüzdesi sizin sisteminiz için yüksektir. «Şans yaver gider» değil, yüksektir: seri gelecektir.
sınır 10–20 %Döviz hesabında riski belirlemenin üç yolu
«Bir yüzde» en yaygın olanıdır, ama risk tutarını belirlemenin tek yolu değildir. Üç yaklaşım büyüklüğün neyden alındığıyla ayrılır ve her birinin kendi uygulama alanı vardır.
| Yol | Nasıl hesaplanır | Artı | Eksi |
|---|---|---|---|
| Özsermayenin sabit payı | Özsermaye × yüzde. Tutar hesapla birlikte değişir | Düşüşte riski otomatik azaltır | Küçük hesapta asgari lota dayanır |
| Sabit tutar | Her işlem için para cinsinden sabit tutar | Hesaplaması ve denetlemesi daha kolay | Düşüşte risk payı büyür, hesap büyüyünce düşer |
| Oynaklığa göre risk | Özsermaye payı enstrümanın ATR'sine bölünür | Farklı paritelerdeki işlemleri eşitler | ATR'nin yeniden hesaplanmasını ve ufkunun anlaşılmasını ister |
Pratik seçim neredeyse her zaman birinci yoldan yanadır: düşüşü matematiksel olarak sınırlı olan tek yol odur. İkincisi kısa test bölümlerinde kabul edilebilir. Üçüncüsü portföyde hareketliliği farklı pariteler varken yararlıdır — aksi hâlde sakin EUR/USD ile hareketli GBP/JPY aynı yüzdede farklı stop tetiklenme sıklığı verir.
Bu, parayla nasıl görünür. Hesap 5.000 $, risk 1 %. Sabit pay şu anda 50 $, düşüşten sonra 40 $ verir — düşüş 20 % iken. Sabit tutar her iki durumda da 50 $ bırakır — yani düşüşten sonra bu, hesabın 1,25 %'udur. Fark küçük görünür, ama sönen düşüşü hızlanandan ayıran tam da odur.
Yüzde cinsinden risk ve R cinsinden risk: aynı sayının iki yazımı
İşlem günlüklerinde sonuç sık sık para cinsinden değil, R cinsinden — başlangıç riski birimiyle — yazılır. Stopla kapanan işlem −1R verir; hedefe iki kat mesafe alan işlem +2R. Kolaylığı, böyle bir yazımın ne hesabın büyüklüğüne ne risk yüzdesine bağlı olmasıdır.
Çevirim basittir: hesabın 1 %'u riskinde 1R = özsermayenin 1 %'u. «Ayda +14R» sonucu, risk yüzdesi değişmezken hesaba +14 % demektir — ve tam olarak +7 %, risk 0,5 % iken. Sistemin istatistiğini R cinsinden tutmanın, risk yüzdesi kararını ise ayrıca almanın kolay olmasının nedeni budur.
Pratik sonuç. Risk yüzdesini değiştirmek sistemin kalitesini değiştirmez — sonucu her iki yöne ölçekler. Sistem yılda +20R veriyorsa riski ikiye katlamak düşüşü de ikiye katlar. Bu yüzden «hangi yüzdeyi seçmeli» sorusu istenen getiriyle değil, kabul edilebilir düşüşle çözülür.
Sık sorulan sorular
İşlem başına risk para cinsinden nasıl hesaplanır?
Hesabın güncel büyüklüğünü seçilen yüzdeyle çarpmak. 3.000 $ hesapta ve 1 % riskte bu 30 $'dır. Sonra tutar stopa uzaklığa ve pip değerine bölünür — lot cinsinden hacim çıkar.
Farklı işlemlerde farklı yüzdeyle riske girilebilir mi?
Teknik olarak evet, ama o zaman sistemin istatistiği karşılaştırılabilir olmaktan çıkar: R cinsinden sonuç artık tek bir katsayıyla hesabın yüzdesine çevrilmez. Ayrıca artırılmış risk genellikle «apaçık» işlemlere konur, oysa onlar istatistiksel olarak diğerlerinden iyi değildir.
Asgari lot planlanandan büyük risk veriyorsa ne yapmalı?
Üç dürüst seçenek: pipin daha ucuz olduğu bir enstrüman seçmek, daha kısa stoplu bir işlem almak veya bakiyeyi artırmak. Dürüst olmayan seçenek risk yüzdesini bir kereliğine yükseltmektir: bu, kuralı bir temenniye çevirir.
Düşüş sırasında risk azaltılmalı mı?
Özsermayenin sabit payında kendiliğinden azalır: küçülmüş hesabın 1 %'u daha küçük bir tutardır. Ek olarak elle azaltmak, durma kurallarının bir parçası olarak anlamlıdır: örneğin düşüş sınırına ulaşıldıktan sonra istatistik toparlanana kadar yarım hacim.
1 % riskte günde kaç işlem açılabilir?
Kısıt sayıyla değil, günlük zarar limitiyle belirlenir. Limit 3 % ve risk 1 % ise üst üste üç stop, kaç işlem planlandığından bağımsız olarak işlem gününü kapatır. Ayrıntısı günlük limit materyalinde.
1.000 dolarlık bakiyede bu, para cinsinden ne kadar?
1 % risk, işlem başına 10 $ demektir. 25 piplik stopta ve standart lotta 10 $ pip değerinde hacim 0,04 lot çıkar: 10 ÷ (25 × 10) = 0,04. 50 piplik stopta hacim yarısıdır — 0,02 lot, stoptaki zarar ise aynı 10 $ kalır.
Risk yüzdesi pariteden pariteye değişir mi?
Yüzdenin kendisi değişmez, o enstrümanın değil hesabınızın özelliğidir. Değişen hacimdir: pip değeri farklı paritelerde aynı risk tutarı başka bir lot sayısı verir. Oynak çaprazlarda ayrıca stop uzunluğu artar, bu da risk değişmezken hacmi yine küçültür.
Açık beş pozisyonun her birinde 1 % riske girilebilir mi?
Yalnızca gerçekten bağımsızlarsa. Doları aynı tarafta taşıyan beş parite, hesabın 5 %'una tek bir bahistir: dolar hareket ettiğinde stoplar birlikte tetiklenir. Tüm açık işlemlerdeki pratik toplam risk limiti 2–4 %'tur.
Sisteme göre stop bakiyem için fazla uzunsa ne yapmalı?
Bu, yüzdeyi yükseltmek için bir neden değil, enstrümanın ya da zaman diliminin size şu an kapalı olduğunun işaretidir. Seçenekler: pip değeri daha düşük bir parite, hacim adımı daha küçük bir hesap, daha kısa stoplu alt zaman diliminde işlem veya bakiyeyi artırmak.
Riskin büyüklüğü sistemin kazanma oranını etkiler mi?
Hayır. Kazanma oranı hacme değil, stopa ve hedefe olan mesafelere bağlıdır. Risk payını değiştirmek hem kârı hem çukurun derinliğini aynı oranda uzatır — sistemin kalitesi bu sırada aynı kalır.