Stosunek ryzyko/zysk
Stosunek ryzyka do zysku pokazuje, ile razy cel jest dalej niż stop. Sam w sobie niczego nie rozstrzyga: system z 1 : 1 może być bardziej dochodowy od systemu z 1 : 3. Rozstrzyga iloczyn stosunku i trafności. Rozbieramy obliczenie, próg rentowności trafności i rozpowszechnione nieporozumienie o «minimum 1 : 3».
Risk reward ratio: jak liczy się stosunek
R/R = (cel − wejście) ÷ (wejście − stop)
Dla kupna: wejście 1,0850, stop 1,0810, cel 1,0930. Ryzyko to 40 pipsów, potencjalny zysk 80 pipsów, stosunek 1 : 2. Zapisuje się to zwykle jako «jeden do dwóch», gdzie dwójka to wielkość celu w jednostkach ryzyka.
Spotyka się też zapis odwrotny — stosunek ryzyka do zysku dający 0,5 dla tej samej transakcji. Obie formy są poprawne, ważne, by ich nie mylić: w jednej więcej znaczy lepiej, w drugiej odwrotnie.
Co koniecznie uwzględnić w obliczeniu
- Spread wchodzi do ryzyka
- Pozycja otwiera się po jednej stronie spreadu, a stop realizuje po drugiej. Przy stopie 20 pipsów spread 1,5 pipsa pogarsza stosunek z 1 : 2,00 do 1 : 1,79.
- Cel musi być osiągalny
- Stosunek łatwo poprawić, odsuwając cel — ale razem z nim spada udział osiągniętych celów. To przeniesienie problemu, a nie jego rozwiązanie.
- Liczyć po wyniku zamknięcia, a nie po zamyśle
- W dzienniku zapisuje się faktyczny stosunek zamkniętych transakcji: częściowe realizacje i wyjścia po trailingu zmieniają go względem zamierzonego.
Stosunek ryzyka do zysku na forexie i próg rentowności trafności
Głównym praktycznym zastosowaniem stosunku jest obliczenie udziału wygranych, przy którym system wychodzi na zero.
próg rentowności trafności = 1 ÷ (1 + R/R)
| Stosunek | Próg rentowności trafności | Wartość oczekiwana przy trafności 40 % | Wartość oczekiwana przy trafności 55 % |
|---|---|---|---|
| 1 do 0,5 | 66,7 % | −0,40 R | −0,17 R |
| 1 do 1 | 50,0 % | −0,20 R | +0,10 R |
| 1 do 1,5 | 40,0 % | 0,00 R | +0,38 R |
| 1 do 2 | 33,3 % | +0,20 R | +0,65 R |
| 1 do 3 | 25,0 % | +0,60 R | +1,20 R |
| 1 do 5 | 16,7 % | +1,40 R | +2,30 R |
Tabelę czyta się tak: przy stosunku 1 : 2 wystarczy wygrywać jedną trzecią transakcji, żeby nie tracić. Ale zależność odwrotna też istnieje i zwykle jest niedoceniana: im dalszy cel, tym rzadziej się go osiąga, dlatego przejściu od 1 : 2 do 1 : 5 prawie zawsze towarzyszy spadek trafności — i nie jest pewne, czy wartość oczekiwana wzrośnie.
Dlaczego zasada «minimum 1 : 3» wprowadza w błąd
Wymóg brania tylko transakcji o stosunku nie gorszym niż 1 : 3 brzmi rozsądnie i często pomaga nowicjuszowi — odsiewa wejścia o ciasnym celu. Ale jako zasada uniwersalna jest błędny i oto dlaczego.
Prawidłowe sformułowanie zasady: transakcję bierze się, jeśli wartość oczekiwana jest dodatnia z uwzględnieniem kosztów. Stosunek 1 : 3 to przypadek szczególny, wygodny wtedy, gdy trafność jest nieznana.
Stosunek planowany i faktyczny: dlaczego się rozchodzą
W planie transakcja wygląda jak 1 : 3, w dzienniku średnia okazuje się 1 : 1,4. Rozbieżność tłumaczą cztery przyczyny i każda z nich jest mierzalna.
| Przyczyna | Co się dzieje | Jak wykryć |
|---|---|---|
| Wczesne wyjście z dochodowych transakcji | Cel nieosiągnięty, pozycja zamknięta «na wszelki wypadek» | Porównać faktyczny wynik z maksymalnym ruchem ceny |
| Częściowa realizacja | Połowa pozycji zamknięta na 1R, średni wynik niższy od planowanego celu | Liczyć wynik transakcji jako średnioważony, a nie po ostatniej części |
| Przesunięcie stopa na próg rentowności | Część transakcji kończy się zerem zamiast celem | Osobna kategoria «na progu» w dzienniku |
| Koszty | Spread i prowizja zmniejszają zysk i zwiększają stratę | Przeliczyć stosunek po faktycznych cenach realizacji |
Wniosek praktyczny: planować trzeba według stosunku faktycznego, a nie zamierzonego. System o planowanym 1 : 3 i faktycznym 1 : 1,4 wymaga trafności nie 25 %, lecz 42 % — a to zupełnie inny wymóg wobec precyzji wejść.
Częste pytania
Jaki stosunek ryzyka do zysku uchodzi za dobry?
Taki, przy którym wartość oczekiwana systemu jest dodatnia z uwzględnieniem kosztów. Dla trafności około 40 % to stosunek od 1 : 1,5; dla trafności 60 % wystarczy 1 : 1. Uniwersalnej «dobrej» wartości nie ma — jest uzgodniona z trafnością.
Jak liczyć stosunek przy częściowej realizacji?
Po faktycznym wyniku: jeśli połowa pozycji zamknięta na 1R, a druga na 3R, wynikiem transakcji jest 2R. Właśnie tę wielkość trzeba zapisywać w dzienniku, inaczej wskaźniki średnie okażą się zawyżone.
Czy można poprawić stosunek, skracając stop?
Formalnie tak, ale rośnie przy tym prawdopodobieństwo, że stop zadziała: skrócony stop częściej znajduje się wewnątrz szumu rynkowego. Stosunek się poprawia, trafność spada, wartość oczekiwana może się nawet pogorszyć.
Czym jest R i dlaczego wynik liczy się w nim?
R to kwota ryzyka przy wejściu. Wynik w tych jednostkach nie zależy ani od rachunku, ani od udziału ryzyka, dlatego statystykę wygodnie prowadzić właśnie tak: «+14R w miesiącu» czyta się jednakowo przy każdym depozycie.
Jak prawidłowo nazywać ten wskaźnik?
W praktyce spotyka się dwa warianty: «stosunek ryzyka do zysku w tradingu» i angielskie risk reward ratio. To ta sama wielkość — stosunek dystansu do celu do dystansu do stopa.
Jak policzyć R/R po cenach na EUR/USD?
Odjąć poziomy: przy wejściu 1,0850, stopie 1,0810 i celu 1,0930 ryzyko wynosi 40 pipsów, potencjał 80, stosunek 1 : 2. W pipsach liczy się wygodniej niż w ułamkach ceny: liczby wychodzą całkowite.
Jaki stosunek jest realnie osiągalny w ciągu dnia?
Częściej 1 : 1,5…1 : 2. Dalsze cele w ciągu dnia osiąga się rzadziej, bo zakres dzienny jest ograniczony: cel 5R na parze o ATR 80 pipsów wymaga ruchu, który zdarza się nie każdego dnia.
Jak koszty zmieniają stosunek?
Zwiększają ryzyko i zmniejszają potencjał. Spread i prowizja rzędu 10 % ryzyka zamieniają 1 : 2 w 1 : 1,73, a wymaganą trafność podnoszą z 33,3 do 36,7 %. Przy krótkich stopach efekt jest silniejszy.
Liczyć stosunek po poziomach planowanych czy po faktycznych?
Po faktycznym zamknięciu — to właśnie te liczby opisują system. Stosunek planowany przydaje się jako filtr wejść, ale do statystyki ma trafiać to, co rzeczywiście wyszło.
Jak stosunek wiąże się z wyborem interwału?
Na niższych interwałach stopy są krótsze, a koszty w ułamkach ryzyka wyższe, dlatego stosunek netto jest gorszy od planowanego. Na wyższych odwrotnie: spread prawie nie wpływa, ale cele osiąga się rzadziej i dłużej.
Czy stosunek może być zbyt duży?
Może — jeśli cel przestaje być osiągalny. Stosunek 1 : 10 przy trafności 5 % daje ujemną wartość oczekiwaną, choć na papierze wygląda atrakcyjnie. Patrzeć trzeba na iloczyn trafności i stosunku.